« أقبح » در برابر « أحسن » ، « كفر » در برابر « دين » ، و « افلاس » در برابر « دنيا » آمده است . و مانند سخن او : يا أمّة كان قبح الجور يسخطها * دهرا فأصبح حسن العدل يرضيها « 1 » اى امّتى كه روزگارى زشتى ستم او را به خشم مىآورد چنان گشته كه زيبايى عدالت آن امّت را خرسند مىسازد . « حسن » در برابر « قبح » ، « عدل » در برابر « جور » ، و « يرضيها » در برابر « يسخطها » آمده است . و مقابله در پارسى مانند : آن شيخ كه بشكست ز خامى خم مى * زو عيش و نشاط مى كشان شد همه طى گر بهر خدا شكست پس واى به من * ور بهر ريا شكست پس واى به وى 7 - مراعاة النّظير : مراعاة النّظير هى الجمع بين أمرين أو أمور متناسبة لا على جهة التّضاد و ذلك إمّا بين اثنين : 7 - مراعات النظير « 2 » مراعات نظير گرد آوردن دو چيز يا چند چيز متناسب است نه از روى تضاد [ يعنى تناسب آنها از جهت تضاد نباشد . ] و اين تناسب گاه بين دو چيز است : مانند سخن خداى متعال : « وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ » « 3 » او شنوا و بيناست . يا بين بيشتر از دو چيز است : مانند سخن خداى برين : « أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ » « 4 » آنان كسانى هستند كه هدايت را به گمراهى فروخته‌اند و تجارت آنان سودى نداد . بين « اشتراء » ، « ربح » و « تجارت » تناسب هست .

--> ( 1 ) - اين شعر از ابو تمام است . ( 2 ) - تناسب ، توافق و ائتلاف هم ناميده مىشود . ( 3 ) - شورى ، 11 ( 4 ) - بقره ، 16